હૃદય સારું છે, પણ કિડનીનું શું? નવી ગાઇડલાઇન પ્રમાણે આ ટેસ્ટ ચૂકશો નહીં

“મારું Heart Checkup તો એકદમ Normal આવ્યું છે, તો Kidneyની શું ચિંતા?” ઘણા લોકોના મનમાં આ સવાલ ત્યારે આવે છે જ્યારે ડોક્ટર Heart Checkupની સાથે Kidney Tests પણ સૂચવે છે.

ECG Normal છે. Cholesterol Control માં છે. BP ની દવા નિયમિત ચાલે છે. Echo Reportમાં પણ કંઈ મોટી તકલીફ નથી. તો પછી Kidney Test કરાવવાની જરૂર જ શું છે?

આજની નવી clinical guidelines આ સવાલનો જવાબ થોડો અલગ રીતે આપે છે. Heart, Kidney અને Metabolic Health ને હવે અલગ-અલગ સમસ્યાઓ તરીકે નહીં, પરંતુ એકબીજા સાથે જોડાયેલી system તરીકે જોવામાં આવે છે.

આ સંબંધને હવે Cardiovascular-Kidney-Metabolic (CKM) Syndrome તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, જ્યાં Heart Disease, Kidney Disease, Diabetes અને Obesity એકબીજાના risk ને વધારી શકે છે. Kidney Damage શરૂઆતમાં ઘણી વખત કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણ આપતું નથી, ભલે Heart Reports Normal કેમ ન હોય.

મારો ECG અને Cholesterol Normal છે, એટલે Kidney પણ ઠીક જ હશે

આ ગેરસમજ ઘણા લોકોમાં જોવા મળે છે.

ECG Heartના electrical rhythmને જુએ છે. Echocardiogram Heartની structure અને pumping ને જુએ છે. Lipid Profile Cholesterolને જુએ છે. Blood Pressure reading circulationને indirectly સૂચવે છે.

પરંતુ આમાંથી કોઈ પણ Test સીધું Kidney Function વિશે જણાવતું નથી.

Kidney કેટલું સારી રીતે કામ કરે છે તે સમજવા માટે અલગ Tests જરૂરી છે, જેમ કે Serum Creatinine, eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) અને Urine Albumin-Creatinine Ratio (UACR).

તમારો Heart Test શું જુએ છે?

American Heart Associationની 2023 Presidential Advisory Heart, Kidney અને Metabolic Healthને એક connected system તરીકે જોવાની ભલામણ કરે છે, જ્યાં Kidney Function ના assessment ને Cardiovascular Risk Evaluationનો જ એક ભાગ ગણવામાં આવે છે (Ndumele et al., 2023).

એટલે “મારો Heart Checkup Normal છે” એ Kidney Health વિશે પૂરતી માહિતી નથી આપતું.

મને કોઈ સોજો કે Urine સંબંધિત તકલીફ નથી, તો Kidney Test શા માટે?

Kidney Disease ના શરૂઆતના stagesમાં મોટા ભાગે કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણ હોતું નથી.

પગમાં સોજો, થાક, ભૂખ ઓછી થવી કે Urineમાં ફેરફાર જેવા લક્ષણો સામાન્ય રીતે ત્યારે દેખાય છે જ્યારે Kidney Function પહેલેથી નોંધપાત્ર રીતે ઘટી ગયું હોય. એટલે માત્ર લક્ષણોની રાહ જોવી Kidney Health માટે યોગ્ય રીત નથી.

તમારો Kidney Risk કેટલો હોઈ શકે?

જો આમાંથી એક કરતાં વધુ પ્રશ્નોનો જવાબ “હા” હોય, તો Kidney Function Testsનું assessment કરાવવું ઉપયોગી થઈ શકે છે.

મારું Blood Pressure/Diabetes Control માં છે, એટલે Kidney Risk ઓછું

BP અને Diabetes Control માં હોવા એ ચોક્કસ સારી બાબત છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે Kidney Risk સંપૂર્ણપણે ટળી ગયો.

Diabetes અને High Blood Pressure એ Chronic Kidney Disease (CKD) ના સૌથી મોટા કારણોમાંના બે છે. વર્ષો સુધી Blood Sugar અથવા BP થોડું પણ વધારે રહે તો, Control માં હોવા છતાં Kidneyમાં ધીમે ધીમે નુકસાન થઈ શકે છે.

એટલે જ નવી guidelines Diabetes અથવા Hypertension ધરાવતા દરેક વ્યક્તિ માટે, Control સારું હોય તો પણ, વર્ષમાં ઓછામાં ઓછું એક વાર Kidney Function Test (Serum Creatinine, eGFR અને Urine Albumin) કરાવવાની ભલામણ કરે છે (KDIGO, 2024; American Diabetes Association, 2024).

“મારો Sugar/BP Control માં છે” એટલે Kidney Testing skip કરી શકાય, એવું માનવું યોગ્ય નથી.

“Heart-Kidney Connection સમજવો ખૂબ જરૂરી છે. જ્યારે Blood Sugar, Blood Pressure અને Cholesterol જેવા factors લાંબા સમય સુધી પણ થોડા ઊંચા રહે છે, ત્યારે તેની અસર Heart અને Kidney બંને પર સાથે થઈ શકે છે. આ કારણથી Heart Health ને Kidney Health થી અલગ કરીને ન જોતાં, બંનેને એક સાથે, સમગ્ર Metabolic Picture ના ભાગ તરીકે જોવું જરૂરી છે.”

— પ્રિયદર્શિની ભાલેકર, ઝોનલ મેડિકલ હેડ, માધવબાગ

Madhavbaugમાં Heart-Kidney Connectionને કેવી રીતે જોવામાં આવે છે?

Madhavbaugમાં Heart Health ને Kidney Health થી અલગ કરીને જોવાને બદલે, બંનેને Metabolic Health સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે.

Health Assessmentમાં Blood Pressure, Blood Sugar, Cholesterol, Kidney Function અને Lifestyle જેવા factorsનું clinical picture સમજવામાં આવી શકે છે.

Madhavbaugમાં Heart-Kidney Assessmentમાં શું જોવામાં આવી શકે?

ચોક્કસ testsની જરૂર વ્યક્તિની health condition અને doctorના assessment પર આધારિત રહે છે.

Madhavbaugની Care Approachમાં, perosnalised dietary correction, exercise guidance, Ayurvedic medicines અને યોગ્ય દર્દીઓમાં Panchakarmaનો વિચાર કરવામાં આવી શકે છે, સાથે Heart અને Kidney Health સંબંધિત parametersનું monitoring કરવામાં આવે છે.

કોઈપણ Ayurvedic treatment અથવા Panchakarma વ્યક્તિની health conditionનું assessment કર્યા પછી જ નક્કી કરવું જોઈએ. સ્વસ્થ Heart અને Kidney માટે, એક જ દિવસમાં મોટા ફેરફારો કરવાને બદલે દરરોજ નાના ફેરફારો કરવા એ એક સારી શરૂઆત છે. તેના માટે તમારા નજીકના Madhavbaug Clinicની મુલાકાત લો અથવા consultation માટે સંપર્ક કરો.

વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

Heart Health સારું હોય તો પણ Kidney Problem થઈ શકે? 

હા. Heart Tests જેમ કે ECG અથવા Cholesterol, Kidney Function વિશે સીધી માહિતી આપતા નથી. Kidney Health સમજવા માટે Serum Creatinine, eGFR અને Urine Albumin જેવા અલગ Tests જરૂરી છે.

Kidney Diseaseના શરૂઆતના લક્ષણો શું છે? 

ઘણા લોકોને શરૂઆતમાં કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણો હોતા નથી. સોજો, થાક કે Urineમાં ફેરફાર જેવા લક્ષણો સામાન્ય રીતે Kidney Function નોંધપાત્ર રીતે ઘટ્યા પછી જ દેખાય છે.

Kidney Health સમજવા માટે કયા Tests જરૂરી છે? 

Serum Creatinine, eGFR (estimated Glomerular Filtration Rate) અને Urine Albumin-Creatinine Ratio (UACR) એ Kidney Function સમજવા માટેના મુખ્ય Tests છે.

Diabetes અથવા BP Control માં હોય તો પણ Kidney Test કરાવવો જોઈએ? 

હા. નવી Guidelines Diabetes અથવા High Blood Pressure ધરાવતા દરેક વ્યક્તિ માટે, Control સારું હોય તો પણ, નિયમિત Kidney Function Testingની ભલામણ કરે છે.

Heart અને Kidney વચ્ચે શું સંબંધ છે?

 Heart Disease, Kidney Disease, Diabetes અને Obesity ને હવે Cardiovascular-Kidney-Metabolic (CKM) Syndrome તરીકે એકબીજા સાથે જોડાયેલા conditions ગણવામાં આવે છે, જ્યાં એકનું risk બીજા પર અસર કરી શકે છે.

Kidney Disease સંપૂર્ણપણે અટકાવી શકાય? 

Early Detection અને યોગ્ય Lifestyle Managementથી Kidney Diseaseની progression ધીમી કરી શકાય છે. કેટલો ફાયદો થશે તે વ્યક્તિની stage, અન્ય health conditions અને overall metabolic health પર આધાર રાખે છે.

Madhavbaugમાં Heart-Kidney Health માટે શું કરવામાં આવે છે? 

Madhavbaugમાં Heart Health ને Kidney Health અને Metabolic Health સાથે જોડીને જોવામાં આવે છે. વ્યક્તિની સ્થિતિ પ્રમાણે diet, exercise guidance, Ayurvedic treatment અને યોગ્ય હોય ત્યારે Panchakarmaનો વિચાર કરવામાં આવી શકે છે, સાથે Heart અને Kidney related parametersનું monitoring કરવામાં આવે છે.

સંબંધિત લેખ

• Hypertension and Kidney Disease: Hidden Health Risks
• Hypertension and Kidney Disease: The Two-Way Link
• Hypertension Kidney Disease Treatment

સંદર્ભ

1. Ndumele, C.E., Rangaswami, J., Chow, S.L. et al. (2023). ‘Cardiovascular-Kidney-Metabolic Health: A Presidential Advisory From the American Heart Association’, Circulation, 148(20), pp. 1606–1635.
2. Ndumele, C.E., Neeland, I.J., Tuttle, K.R. et al. (2023). ‘A Synopsis of the Evidence for the Science and Clinical Management of Cardiovascular-Kidney-Metabolic (CKM) Syndrome: A Scientific Statement From the American Heart Association’, Circulation, 148(20), pp. 1636–1664.
3. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO) CKD Work Group. (2024). ‘KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease’, Kidney International, 105(4S), pp. S117–S314.
4. American Diabetes Association. (2024). ‘Standards of Care in Diabetes—2024: Chronic Kidney Disease and Risk Management’, Diabetes Care, 47(Supplement_1), pp. S219–S230.